‘Enkel of dubbel boekhouden?’

Is een dubbele boekhouding dubbel zo veel werk?

Is een enkelvoudige boekhouding eenvoudig en is een dubbele boekhouding dubbel zoveel werk? Wat is het verschil en wanneer kies je voor de ene of de andere manier van boekhouden? Heb je eigenlijk wel de keuze? Welke boekhouding verdient de voorkeur?

Wat is enkelvoudig boekhouden?

De enkelvoudige of vereenvoudigde boekhouding is, zoals de naam laat vermoeden, ingevoerd om het kleine ondernemingen wat makkelijker te maken.

Voordeel: kleine ondernemingen zijn enkel verplicht hun dagboeken of journaals bij te houden.

Dat zijn:

  • een aankoopdagboek: alle facturen, rekeningen en creditnota’s van leveranciers, die genummerd en chronologisch worden ingeschreven;

  • een verkoopdagboek: alle facturen en creditnota’s aan klanten, tenzij je (als kleinhandelaar die cash betaald wordt) geen facturen uitschrijft en die inkomsten noteert in een dagontvangstenboek;

  • een financieel dagboek met alle betalingen en ontvangsten, opgesplitst in een kasboek (kosten en inkomen in geld) en een bankboek (kosten en inkomen op een bankrekening). Privébetalingen worden apart genoteerd;

  • een inventarisboek met een jaarlijkse opgave van schulden en inkomsten.

Dat wil zeggen dat enkel inkomsten en uitgaven moeten bijgehouden worden.

Nadeel: de enkelvoudige boekhouding heeft geen juridische bewijskracht. Als je in een geschil met de fiscus belandt, kan die de bewijslast omkeren en moet jij bewijzen dat je boekhouding sluitend is. Maar dat kan niet met een enkelvoudige boekhouding.

Wat is dubbel boekhouden?

Bij een dubbele boekhouding houd je naast de dagboeken een grootboek bij: daarin krijgt elke ontvangst of betaling een tweede of dubbele boeking, als credit of debet. Als de twee boekingen gelijk zijn, is je boekhouding in evenwicht.

Dat wil zeggen dat naast inkomsten en uitgaven ook tegenboekingen bijgehouden worden.

Voordeel: door aan de (positieve) actiefzijde de debets in te schrijven en aan de (negatieve) passiefzijde de credits (volgens nummers van het algemeen rekeningstelsel) wordt een balans zichtbaar en kunnen opeenvolgende boekjaren met elkaar makkelijk vergeleken worden. Je ziet zo niet alleen meteen of er winst of verlies geboekt is elk jaar, maar ook wat de evolutie daarin is.

Nadeel: door de verplichte neerlegging van de balans of jaarrekening bij de Nationale Bank is je onderneming publiekelijk te controleren. Omdat je resultaten openbaar zijn, kan iedereen dus zien of je winst of verlies maakt.

Heb je de keuze?

Grote ondernemingen hebben geen keuze: ze zijn verplicht tot een dubbele boekhouding. Kleine ondernemingen, vrije beroepen en freelancers hebben wél de keuze. Eenmanszaken, vennootschappen onder firma (vof) en gewone vennootschappen met een jaaromzet kleiner dan 500.000 euro (exclusief btw) kunnen opteren voor een enkelvoudige boekhouding, tenzij ze hun beroepsactiviteit uitvoeren in de sector van verzekeringen, krediet, beleggingen of beursverrichtingen. Natuurlijke personen, vof’s en gewone vennootschappen met een jaarlijkse omzet van méér dan 500.000 euro en alle andere vennootschapsvormen (nv, bvba, sbvba, ebvba, cvba…) zijn, ongeacht hun omzet, verplicht tot een dubbele boekhouding.

Wat kies je nu het best?

Enkel inkomsten en uitgaven bijhouden is een tegemoetkoming van de fiscus om kleine ondernemers tijd en moeite te besparen. Maar geven de moderne boekhoudpakketten van vandaag je geen reden meer om een dubbele boekhouding te laten. Omdat een dubbele boekhouding een – bovendien rechtsgeldig – overzicht biedt van bezittingen, inkomsten, vorderingen en schulden, geeft die een gedetailleerd en correcter zicht op de gezondheid van de onderneming. Boekjaren vergelijken is makkelijker en geeft een beeld van het ondernemingsbeleid, dat je met een dubbele boekhouding eventueel kunt aanpassen.


Er toch niet helemaal uit welke boekhouding jouw vennootschap op het lijf geschreven is? FiscaCoach geeft je graag het antwoord. Bel ons op 011 123 123 of mail naar info@fiscacoach.be. 

home